بنام خدایی که در این نزدیکیهاست

آنتونیوس استرادیواریوس

آنتونیو استرادیواری لوتیه‌ای بود از اهالی ایتالیا. لوتیه واژه‌ای است مشتق از نام ساز لوت و به سازنده سازهای زهی گفته می‌شود. استرادیواری تقریبا همه نوع ساز زهی می‌ساخت و از او تعدادی ویولن، ویولا، ویولنسل، گیتار و حتی یک هارپ به یادگار مانده که همه از نفیس‌ترینهای نوع خود به شمارند. بی‌دلیل نیست که او را باارزش‌ترین سازساز دانسته‌اند.

توجه باید داشت، این آنتونیو استرادیواری را گاهی با تلفظ لاتینی شده‌اش استرادیواریوس می‌گویند. گاهی هم نام خلاصه شده استراد بر سازهای او می‌نهند. پس استرادیواری و استرادیواریوس یک نفر است و استراد نام سازهای اوست.

زایچه نامه‌ای از او در دست نیست، ولی باور بر این است که آنتونیو استرادیواری در سال 1644 در کرمونا متولد شد، شهری کوچک در ایتالیا. پدرش آلساندرو استرادیواری بود و مادرش آنا مورونی. محتمل است که آنتونیو در فاصله سالهای 1658 تا 1664 شاگردی نیکولو آماتی کرده باشد در کارگاهش، ولی شواهدی هم برخلاف این قصه در دست است.

آنتونیو در ژوئیه 1667 با فرانچسکا که بیوه‌ای جوان بود ازدواج کرد، شش فرزند حاصلش. سی ویک سال بعد که فرانچسکا فوت کرد، دیگر بار آنتونیا زامبلی را به زوجی گرفت، پنج فرزند هم از این وصلت نصیبش شد.

شهرت استرادیواری از حوالی 1680 فراگیر شد، و به تدریج از کپی برداری از مدلهای آماتی به شکلها و متدهای اختصاصی خودش مایل شد. قوسهای بدنه را به کلی تغییر داد، ضخامت چوب را در قسمتهای مختلف دگرگون کرد، و حتی رنگ لاک الکلی که به کار می‌برد عوض کرد(1). برچسبهای سازهایش همه به لاتینی نوشته شده‌اند، به معنی ساخته شده بر دست آنتونیوس استرادیواریوس به سال فلان.

توافق نظر بر آن است که بهترین استرادها در فاصله 1698 تا 1725 ساخته شده‌اند و اوج مهارت استرادیواری را در سازهای حوالی 1715 می‌دانند. سازهای 1725 تا 1730 قابل قیاس با سازهای دوره قبل نیستند، برچسبهای آنها هم تفاوت دارد، لذاست که تصور می‌شود بیشتر آنها را دو پسرش اوموبونو و فرانچسکو ساخته‌اند. سازهای ساخته شده بر دست خود آنتونیو بالغ بر 1101 تخمین زده شده، حدود 650 تای آنها باقی مانده به یادگار.

آنتونیو استرادیواری در دسامبر 1737 در زادگاهش کرمونا وفات یافت و همان جا در کلیسای کاتولیکی سن دومینیکو مدفون است، هر چند که این کلیسا در سال 1868 تخریب شد و جای دقیق آرامگاه معلوم نیست.

سازهای استرادیواری ساخته را بهترینهای جهان در رده سازهای زهی آرشه‌ای می‌دانند. فقط تعدادی از سازهای ساخت گوارنری دل جزو به استرادها نزدیک شده‌اند. بعضی نوازندگان، به ندرت، گوارنری را به استراد ترجیح داده‌اند. رکورد فروش سازهای استرادیواری که همانا رکورد فروش همه سازها هم هست، در اختیار ویولن استراد 1707 به نام همر است (به فتح ها بخوانید) که در حراج شانزدهم مه 2006 کریستی به مبلغ سه و نیم میلیون دلار امریکا فروخته شد.

توضیح:
۱.چند وقت پیش مقاله‌ای دیدم در مجله‌ای که ادعا داشت تازه کشف شده،یکی از علتهای صدای بی‌نظیر سازهای استراد داروی ضد موریانه‌ای است که استرادیواری در مخلوط لاک الکل استفاده می‌کرده است.متاسفانه چون مجله مال خودم نبود مجبور شدم به صاحبش برگردونم والا مقاله قابل تاملی بود.

۲.بالاترین قیمت ثبت شده برای یکی از ویلنهای استرادیواریدر یک مزایده،۸۲۰۰۰۰ پوند در حدود ۶۰۰۰۰۰۰۰۰ تومان بوده است.